DANH MỤC TÀI LIỆU
THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ CỔ PHẦN HÓA CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
B MÔN LÝ LU N CHÍNH TRỘ Ậ Ị
.............
TI U LU NỂ Ậ
HP: KINH T CHÍNH TR MÁC-LÊNINẾ Ị
Đ tàiề: Đ y m nh C ph n hoá m t b ph n doanhẩ ạ ổ ầ ộ ộ ậ
nghi p nhà n c Vi t Nam.ệ ướ ở ệ
1
L I NÓI Đ UỜ Ầ
Kho ng 20, 30 năm v tr c Vi t Nam còn là m t n c nông nghi pả ề ướ ệ ộ ướ ệ
nghèo nàn, l c h u v i n n kinh t k ho ch hóa t p trung mang đ y tính b oạ ậ ớ ề ế ế ạ ậ ầ ả
th , quan liêu, bao c p. Trong cái khuôn kh ch t h p đó, các doanh nghi p luônủ ấ ổ ậ ẹ ệ
b gò bó, h n ch v m i m t, vì th , vi c m r ng hay phát tri n d ng nh làị ạ ế ề ọ ặ ế ệ ở ộ ể ườ ư
đi u không t ng đ i v i h . Tr c tình hình đó, Đ ng và Nhà n c ta đã chề ưở ố ớ ọ ướ ả ướ ủ
tr ng th c hi n chuy n đ i t n n kinh t k ho ch hoá t p trung sang n nươ ự ệ ể ổ ừ ề ế ế ạ ậ ề
kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa, t o ra nh ng đi u ki n vô cùngế ị ườ ị ướ ộ ủ ạ ữ ề ệ
thu n l i cho s phát tri n c a các doanh nghi p.ậ ợ ự ể ủ ệ
Th c t đã ch ng minh ch tr ng m i c a Đ ng và Nhà n c đã t o raự ế ứ ủ ươ ớ ủ ả ướ ạ
m t s c b t m nh m đ i v i các doanh nghi p t nhân, nh ng còn các doanhộ ứ ậ ạ ẽ ố ớ ệ ư ư
nghi p nhà n c? V i nh ng t t ng v n còn mang n ng tính b o th , do v nệ ướ ớ ữ ư ưở ẫ ặ ả ủ ẫ
còn đ c bao c p b i Nhà N c và nhi u m t h n ch khác, các doanh nghi pượ ấ ở ướ ề ặ ạ ế ệ
nhà n c đang g p r t nhi u khó khăn trong quá trình ho t đ ng cũng nh phátướ ặ ấ ề ạ ộ ư
tri n c a mình. H n th n a doanh nghi p nhà n c l i chi m m t t tr ng l nể ủ ơ ế ữ ệ ướ ạ ế ộ ỷ ọ ớ
trong t ng s các doanh nghi p n c ta vì th cùng v i quá trình s p x p l iổ ố ệ ở ướ ế ớ ắ ế ạ
doanh nghi p Nhà n c doanh nghi p nhà n c, C ph n hoá doanh nghi p nhàệ ướ ệ ướ ổ ầ ệ
n c là m t quá trình t t y u c a Vi t Nam - m t qu c gia v i n n kinh tướ ộ ấ ế ủ ệ ộ ố ớ ề ế
nhi u thành ph n, nhi u hình th c s h u, b i vì vi c s p x p và chuy n m tề ầ ề ứ ở ữ ở ệ ắ ế ể ộ
s doanh nghi p nhà n c thành công ty c ph n ti n lên hình thành các t pố ệ ướ ổ ầ ế ậ
đoàn, công ty đa qu c gia đ m nh, ho t đ ng có hi u qu th tr ng trongố ủ ạ ạ ộ ệ ả ở ị ườ
n c đ đ i m i khu v c kinh t nhà n c nhi u qu c gia, vùng lãnh th trênướ ể ổ ớ ự ế ướ ở ề ố ổ
th gi i.ế ớ
Nh n th c rõ đ c t m quan tr ng c a công vi c c ph n hóa - doanhậ ứ ượ ầ ọ ủ ệ ổ ầ
nghi p nhà n c n c ta và t nh ng ki n th c, lý lu n đã đ c trang b ệ ướ ở ướ ừ ữ ế ứ ậ ượ ị ở
tr ng k t h p v i ki n th c th c t , em đã ch n đ tài: “ườ ế ợ ớ ế ứ ự ế ọ ề Đ y m nh C ph nẩ ạ ổ ầ
2
hoá m t b ph n doanh nghi p nhà n c Vi t Namộ ộ ậ ệ ướ ở ệ ” đ nghiên c u trongể ứ
ti u lu n c a mình. ể ậ ủ
N I DUNGỘ
CH NG IƯƠ : M T S V N Đ LÝ LU N CHUNG V Ộ Ố Ấ Ề Ậ Ề
C PH N HÓA DOANH NGHI P NHÀ N CỔ Ầ Ệ ƯỚ
1. B n ch t c a c ph n hoáả ấ ủ ổ ầ
C ph n hoá các doanh nghi p Nhà n c th c ch t là quá trình chuy nổ ầ ệ ướ ự ấ ể
đ i các doanh nghi p nhà n c thành công ty c ph n là m t bi n pháp chuy nổ ệ ướ ổ ầ ộ ệ ể
doanh nghi p t s h u Nhà n c sang hình th c s h u nhi u thành ph n,ệ ừ ở ữ ướ ứ ở ữ ề ầ
trong đó t n t i m t ph n s h u Nhà n c.ồ ạ ộ ầ ở ữ ướ
Công ty c ph n là doanh nghi p trong đó v n đi u l đ c chia thànhổ ầ ệ ố ề ệ ượ
nhi u c ph n do t i thi u hai c đông s h u, đ c phép phát hành ch ngề ổ ầ ố ể ổ ở ữ ượ ứ
khoán và có t cách pháp nhân. Các c đông ch ch u trách nhi m v các kho nư ổ ỉ ị ệ ề ả
n và nghĩa v tài s n khác c a công ty trong ph m vi s v n mà h đã góp.ợ ụ ả ủ ạ ố ố ọ
Th c ti n 10 năm đ i m i đã kh ng đ nh c ph n hóa - doanh nghi p nhàự ễ ổ ớ ẳ ị ổ ầ ệ
n c không ph i là t nhân hoá mà là quá trình đa d ng hoá hình th c s h u,ướ ả ư ạ ứ ở ữ
t o c s cho đ i m i các quan h t ch c qu n lý và phân ph i s n ph m, thúcạ ơ ở ổ ớ ệ ổ ứ ả ố ả ẩ
đ y quá trình tích t và t p trung v n nh m hi n đ i hoá n n kinh t , t o đ ngẩ ụ ậ ố ằ ệ ạ ề ế ạ ộ
l c cho doanh nghi p nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh đ ng th i c ph nự ệ ệ ả ả ấ ồ ờ ổ ầ
hóa - doanh nghi p nhà n c cũng không ph i làm suy y u n n kinh t Nhàệ ướ ả ế ề ế
n c mà là m t gi i pháp quan tr ng đ kinh t Nhà n c phát huy vai trò chướ ộ ả ọ ể ế ướ ủ
đ o th t s c a nó trong n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa .ạ ậ ự ủ ề ế ị ườ ị ướ ộ ủ
Ngh quy t Đ i h i IX đã nh n m nh: ị ế ạ ộ ấ ạ “Th c hi n ch tr ng c ph n hóaự ệ ủ ươ ổ ầ
nh ng doanh nghi p mà Nhà n c không c n n m gi 100% v n đ huy đ ngữ ệ ướ ầ ắ ữ ố ể ộ
thêm v n, t o đ ng l c và c ch qu n lý năng đ ng thúc đ y doanh nghi p làmố ạ ộ ự ơ ế ả ộ ẩ ệ
ăn có hi u qu ”. ệ ả
3
Hi n nay, quá trình chuy n đ i s h u Nhà n c đã tr thành m t hi nệ ể ổ ở ữ ướ ở ộ ệ
t ng ch y u có tính toàn c u, n c ta v i kho ng g n 6000 doanh nghi pượ ủ ế ầ ở ướ ớ ả ầ ệ
nhà n c, n m gi 60% t ng s v n c a các doanh nghi p trong n n kinh tướ ắ ữ ổ ố ố ủ ệ ề ế
nh ng hi u qu kinh doanh còn th p. Ch kho ng 50% doanh nghi p Nhà n cư ệ ả ấ ỉ ả ệ ướ
làm ăn có lãi, trong đó th c s làm ăn có lãi ch chi m m t t l th p, ch a đ nự ự ỉ ế ộ ỷ ệ ấ ư ế
30%. Trên danh nghĩa, doanh nghi p nhà n c n p t i 70 - 80% t ng doanh thuệ ướ ộ ớ ổ
cho ngân sách Nhà n c, nh ng n u tr kh u hao tài s n c đ nh và thu giánướ ư ế ừ ấ ả ố ị ế
thu thì doanh nghi p nhà n c ch đóng góp đ c kho ng 30% t ng doanh thuệ ướ ỉ ượ ả ổ
cho ngân sách Nhà n c. Đ c bi t, n u tính đ chi phí v tài s n c đ nh, đ t đaiướ ặ ệ ế ủ ề ả ố ị ấ
theo giá th tr ng thì doanh nghi p nhà n c hoàn toàn không t o ra đ c tíchị ườ ệ ướ ạ ượ
lu . M t trong nh ng nguyên nhân d n đ n tình tr ng này là tài s n c đ nh, đ cỹ ộ ữ ẫ ế ạ ả ố ị ặ
bi t là máy móc thi t b quá cũ, l c h u v k thu t so v i các n c trên thệ ế ị ạ ậ ề ỹ ậ ớ ướ ế
gi i. Hi n nay có đ n 54% doanh nghi p nhà n c Trung ng và doanh nghi pớ ệ ế ệ ướ ươ ệ
nhà n c đ a ph ng còn s n xu t b ng công ngh th công. Quy mô doanhướ ị ươ ả ấ ằ ệ ủ
nghi p nhà n c còn nh , v n ít. Th c t v n ho t đ ng ch b ng 80% v n ghiệ ướ ỏ ố ự ế ố ạ ộ ỉ ằ ố
trong danh sách, riêng v n l u đ ng ch có 50% đ c huy đ ng vào s n xu tố ư ộ ỉ ượ ộ ả ấ
kinh doanh, còn l i là công n khó đòi - tài s n, v t t , hàng hoá m t mát, kémạ ợ ả ậ ư ấ
ph m ch t và thua l ch a đ c x lý.ẩ ấ ỗ ư ượ ử
2. S c n thi t ph i đ y m nh c ph n hoá m t b ph n doanhự ầ ế ả ẩ ạ ổ ầ ộ ộ ậ
nghi p nhà n c Vi t Namệ ướ ở ệ
n c ta khu v c kinh t Nhà n c đóng vai trò ch đ o, tuy nhiên v iỞ ướ ự ế ướ ủ ạ ớ
th c tr ng k thu t và tài chính (nh đã trình bày ph n tr c), doanh nghi pự ạ ỹ ậ ư ở ầ ướ ệ
nhà n c h u nh không có kh năng đ i m i công ngh nh m nâng cao s cướ ầ ư ả ổ ớ ệ ằ ứ
c nh tranh trên th tr ng. Ngân sách Nhà n c cũng không có kh năng c p v nạ ị ườ ướ ả ấ ố
và bao c p cho doanh nghi p nhà n c nh tr c đây., Ngân hàng cho vay cũngấ ệ ướ ư ướ
đòi h i doanh nghi p nhà n c ph i có nh ng đi u ki n đ m b o nh tài s nỏ ệ ướ ả ữ ề ệ ả ả ư ả
th ch p, kh năng kinh doanh đ tính kh năng thu h i v n. Các doanh nghi pế ấ ả ể ả ồ ố ệ
nhà n c trong cái vòng lu n qu n, v n thi u nh ng không có cách nào đướ ở ẩ ẩ ố ế ư ể
huy đ ng. Đ kh c ph c nh ng khó khăn đó, hi n nay c ph n hóa các doanhộ ể ắ ụ ữ ệ ổ ầ
4
nghi p nhà n c đ c coi là m t gi i pháp l n nh m t o ra môi tr ng huyệ ướ ượ ộ ả ớ ằ ạ ườ
đ ng v n dài h n cho doanh nghi p nhà n c đ u t chi u sâu, đ i m i côngộ ố ạ ệ ướ ầ ư ề ổ ớ
ngh và s n ph m, nâng cao s c c nh tranh c a doanh nghi p trên th tr ngệ ả ẩ ứ ạ ủ ệ ị ườ
trong n c và qu c t , t o ra s c b t m i trong s n xu t kinh doanh, góp ph nướ ố ế ạ ứ ậ ớ ả ấ ầ
th c hi n m c tiêu công nghi p hóa hi n đ i hóa đ t n c.ự ệ ụ ệ ệ ạ ấ ướ
3. M c tiêu c a c ph n hoáụ ủ ổ ầ
Th c hi n ch tr ng c a Đ ng và Nhà n c ,n c ta đang ch p ch ngự ệ ủ ươ ủ ả ướ ướ ậ ữ
b c vào n n kinh t th tr ng, có th nói kinh t th tr ng đã m ra r t nhi uướ ề ế ị ườ ể ế ị ườ ở ấ ề
th i c m i song bên c nh đó nó cũng ch a đ ng bi t bao khó khăn, thách th c.ờ ơ ớ ạ ứ ự ế ứ
Vì th đ có th đ a đ t n c đi lên “sánh vai cùng các c ng qu c năm châu”,ế ể ể ư ấ ướ ườ ố
chúng ta không nh ng ph i n m b t nhanh th i c mà còn ph i tìm ra nh ng gi iữ ả ắ ắ ờ ơ ả ữ ả
pháp t t đ kh c ph c nh ng khó khăn tr c m t và lâu dài. Th c t đã ch ngố ể ắ ụ ữ ướ ắ ự ế ứ
minh c ph n hóa doanh nghi p nhà n c là m t h ng đi đúng đ n nh m mổ ầ ệ ướ ộ ướ ắ ằ ở
r ng, phát tri n, t o đi u ki n cho các doanh nghi p kinh doanh có hi u qu h nộ ể ạ ề ệ ệ ệ ả ơ
nh t n d ng đ c ngu n v n t bên ngoài khi mà Nhà n c không th c p v nờ ậ ụ ượ ồ ố ừ ướ ể ấ ố
cho các doanh nghi p nh tr c đây; t n d ng đ c th m nh c a n n kinh tệ ư ướ ậ ụ ượ ế ạ ủ ề ế
th tr ng ; t n d ng đ c s năng đ ng, sáng t o và nhi t tình trong công vi cị ườ ậ ụ ượ ự ộ ạ ệ ệ
c a các thành viên trong doanh nghi p,… nh ng v n gi v ng đ c đ nh h ngủ ệ ư ẫ ữ ữ ượ ị ướ
xã h i ch nghĩa, b i l , tuy là doanh nghi p c ph n nh ng Nhà n c v nộ ủ ở ẽ ệ ổ ầ ư ướ ẫ
chi m m t t tr ng đáng k . Nh v y, có th kh ng đ nh r ng c ph n hóaế ộ ỷ ọ ể ư ậ ể ẳ ị ằ ổ ầ
không ph i là t nhân hoá các doanh nghi p Nhà n c mà ch là m ra m tả ư ệ ướ ỉ ở ộ
h ng đi m i cho s phát tri n c a các doanh nghi p, góp ph n to l n vào côngướ ớ ự ể ủ ệ ầ ớ
cu c công nghi p hóa hi n đ i hóa n c nhà.ộ ệ ệ ạ ướ
5
CH NG IIƯƠ : TH C TR NG V N Đ C PH N HÓA Ự Ạ Ấ Ề Ổ Ầ
CÁC DOANH NGHI P NHÀ N C N C TA HI N NAYỆ ƯỚ Ở ƯỚ Ệ
1. Ti n trình c ph n hóa ế ổ ầ
C ph n hóa - doanh nghi p nhà n c đ c b t đ u t nh ng năm 90, đãổ ầ ệ ướ ượ ắ ầ ừ ữ
tr i qua các th i kỳ thí đi m đ n th i kỳ m r ng c ph n hóa và đa d ng hoáả ờ ể ế ờ ở ộ ổ ầ ạ
các hình th c s h u, mô hình t ch c qu n lý c a các doanh nghi p nhà n c.ứ ở ữ ổ ứ ả ủ ệ ướ
1.1. Th i kỳ th nh t-b c đ u th c hi n c ph n hóa doanh nghi pờ ứ ấ ướ ầ ự ệ ổ ầ ệ
nhà n c ướ
Th i kỳ này, th c hi n quy t đ nh s 202/CT c a Ch t ch H i đ ng bờ ự ệ ế ị ố ủ ủ ị ộ ồ ộ
tr ng (nay là Th t ng Chính ph ), các B , các ngành đã h ng d n doanhưở ủ ướ ủ ộ ướ ẫ
nghi p nhà n c đăng ký th c hi n thí đi m chuy n sang Công ty c ph n. Trênệ ướ ự ệ ể ể ổ ầ
c s s l ng doanh nghi p nhà n c đã đăng ký, ch t ch H i đ ng Bơ ở ố ượ ệ ướ ủ ị ộ ồ ộ
tr ng đã ra quy t đ nh s 203/CT ngày 8-6-1992 ch n 7 doanh nghi p nhà n cưở ế ị ố ọ ệ ướ
do Chính ph ch đ o thí đi m chuy n thành Công ty c ph n:ủ ỉ ạ ể ể ổ ầ
- Nhà máy xà bông (Thu c liên hi p Công ty b t gi t mi n Nam, T ngộ ệ ộ ặ ề ổ
Công hoá ch t II, B công nghi p n ng).ấ ộ ệ ặ
- Nhà máy diêm Th ng Nh t (thu c liên hi p s n xu t – xu t nh p kh uố ấ ộ ệ ả ấ ấ ậ ẩ
gi y g diêm, B công nghi p nh ).ấ ỗ ộ ệ ẹ
- Xí nghi p nguyên li u ch bi n th c ăn gia súc (thu c Công ty chăn nuôiệ ệ ế ế ứ ộ
và th c ăn gia súc I, B Nông nghi p và công ngh th c ph m).ứ ộ ệ ệ ự ẩ
- Xí nghi p ch bi n g Long Bình (thu c T ng Công ty d ch v , s n xu tệ ế ế ỗ ộ ổ ị ụ ả ấ
và xu t nh p kh u lâm s n 3, B lâm nghi p).ấ ậ ẩ ả ộ ệ
- Công ty v t t t ng h p H i H ng (thu c T ng Công ty kinh doanh vàậ ư ổ ợ ả ư ộ ổ
ch bi n l ng th c Hà N i, y ban nhân dân thành ph Hà N i).ế ế ươ ự ộ ủ ố ộ
- Xí nghi p may m c (thu c Công ty d t – da – may Legamex, UBND TP.ệ ặ ộ ệ
H Chí Minh).ồ
Tuy nhiên sau th i gian làm th , 7 doanh nghi p Nhà n c Chính ph ch nờ ử ệ ướ ủ ọ
thí đi m đ u xin rút lui ho c không đ đi u ki n đ ti n hành c ph n hóa nhể ề ặ ủ ề ệ ể ế ổ ầ ư
6
thông tin tài liệu
Cổ phần hóa - doanh nghiệp nhà nước được bắt đầu từ những năm 90, đã trải qua các thời kỳ thí điểm đến thời kỳ mở rộng cổ phần hóa và đa dạng hoá các hình thức sở hữu, mô hình tổ chức quản lý của các doanh nghiệp nhà nước.
Mở rộng để xem thêm
tài liệu giúp tôi
Nếu bạn không tìm thấy tài liệu mình cần có thể gửi yêu cầu ở đây để chúng tôi tìm giúp bạn!
xem nhiều trong tuần
yêu cầu tài liệu
Giúp bạn tìm tài liệu chưa có

LÝ THUYẾT TOÁN


×