DANH MỤC TÀI LIỆU
NGỮ VĂN : ĐỌC HIỂU VĂN BẢN NƯỚC ĐẠI VIỆT TA
N C Đ I VI T TAƯỚ Ạ Ệ
(Trích Bình Ngô Đ i cáo - Nguy n Trãi)ạ ễ
I. M c tiêuụ: Gúp HS:
1. Ki n th cế ứ : - Th y đ c đo n văn có ý nghĩa nh l i tuyên ngôn c a dânấ ượ ạ ư ờ ủ
t c ta th k XV; Th y đ c ph n nào s c thuy t ph c c a ngh thu t vănộ ở ế ỉ ấ ượ ầ ứ ế ụ ủ ệ ậ
chính lu n Nguy n Trãi: L p lu n ch t ch k t h p gi a lí l và th c ti n.ậ ễ ậ ậ ặ ẽ ế ợ ữ ẽ ự ễ
(Tích h p giáo d c t t ng đ o đ c H Chí Minh v t t ng đ c l p dânợ ụ ư ưở ạ ứ ồ ề ư ưở ộ ậ
t c).ộ
2. Kĩ năng: Rèn cho HS có năng đ c, phân tích tìm hi u tác ph m văn nghọ ể ẩ ị
lu n chính tr .ậ ị
3. Thái đ :ộ HS bi t phát huy truy n th ng yêu n c, lòng t hào dân t c.ế ề ố ướ ự ộ
4. Hình thành năng l c cho HSự: Năng l c c m th văn h c.ự ả ụ ọ
II. Chu n bẩ ị: - GV: So n GA, chân dung Nguy n Trãiạ ễ ; h ng d n HSướ ẫ
chu n b bài. ẩ ị
- HS: Chu n b bài theo h ng d n c a GV.ẩ ị ướ ẫ ủ
III. T CH C CÁC HO T Đ NG H C C A HSỔ Ứ Ạ Ộ Ọ Ủ :
HO T Đ NG C A TH Y –TRÒẠ Ộ Ủ Ầ N I DUNGỘ
*HĐ 1: D n d t vào bài (1’)ẫ ắ :
M c tiêuụ: T o tâm th h c t p, giúp HS ýạ ế ọ ậ
th c đ c nhi m v h c t p, h ng thú h c bàiứ ượ ệ ụ ọ ậ ứ ọ
m i.ớ
Trong l ch s dân t c ta đã có r t nhi u cu cị ử ộ ấ ề ộ
kháng chi n vĩ đ i giành đ c đ c l p dân t c.ế ạ ượ ộ ậ ộ
Cáo là m t th văn ngh lu n c dùng đ báoộ ể ị ậ ổ ể
cáo ho c trình bày k t qu m t s nghi p l n.ặ ế ả ộ ự ệ ớ
Bài h c hôm nay các em s đ c tìm hi u thọ ẽ ượ ể ể
văn này qua m t văn b n đó là VB N c Đ iộ ả ướ ạ
Vi t ta trích t Bình Ngô Đ i cáo.ệ ừ ạ
*Ho t đ ng 2: Hình thành ki n th c cho HSạ ộ ế ứ :
*HD đ c - tìm hi u chung v VB (10’).ọ ể ề
M c tiêuụ: HS HS n m đ c nh ng nét chínhắ ượ ữ
v ti u s , s nghi p, đ c đi m văn ch ngề ể ử ự ệ ặ ể ươ
c a TG; Bi t đ c VB th hi n c m xúc; N mủ ế ọ ể ệ ả ắ
đ c PTBĐ và b c c c a VB.ượ ố ụ ủ
- GV? Qua ph n chu n b nhà và chú thíchầ ẩ ị ở
d u sao, em hãy cho bi t vài nét v Nguy nấ ế ề ễ
Trãi.
- GV cho HS bi t thêm vai trò c a Nguy n Trãiế ủ ễ
trong cu c kháng chi n ch ng quân Minh xâmộ ế ố
l c có liên quan đ n tác ph m ượ ế ẩ (Đ u trang 93ầ
– SGV ).
- GV? Cáo là th văn NTN? Hoàn c nh ra đ iể ả ờ
bài “Bình Ngô đ i cáo”? ạ
- GV? So v i các th chi u, h ch đã h c, cóớ ể ế ị ọ
đi m gì gi ng nhau và khác nhau?ể ố
I. Đ c - Tìm hi u chung:ọ ể
1. Tác gi , tác ph m:ả ẩ
- Nguy n Trãi (1380 – 1442), quê ễ ở
t nh Hà Tây, là m t nhà chính tr , nhàỉ ộ ị
quân s , nhà văn hóa l n c a dân t cự ớ ủ ộ
ta.
- Cáo là th văn ngh lu n c th ngể ị ậ ổ ườ
đ c vua chúa ho c th lĩnh dùng đượ ặ ủ ể
trình bày m t ch tr ng ho c côngộ ủ ươ ặ
b k t qu m t s nghi p đ m iố ế ả ộ ự ệ ể ọ
ng i cùng bi t. Bình Ngô đ i cáoườ ế ạ
do Nguy n Trãi thay m t Lê L i biênễ ặ ợ
so n và công b đ u năm 1428 nhạ ố ầ ư
m t b n tuyên ngôn đ c l p, sau khiộ ả ộ ậ
nhân dân ta đánh th ng gi c Minhắ ặ
xâm l c. N c Đ i Vi t ta là ph nượ ướ ạ ệ ầ
đ u bài Bình Ngô đ i cáo.ầ ạ
* Gi ng nhau:ố Đ u là th văn ngh lu n c ,ề ể ị ậ ổ
th ng đ c vi t b ng văn bi n ng u; là thườ ượ ế ằ ề ẫ ể
văn có tính ch t hùng bi n, l i l đanh thép, líấ ệ ờ ẽ
lu n s c bén, k t c u ch t ch , m ch l c.ậ ắ ế ấ ặ ẽ ạ ạ
* Khác: Cáo dùng đ trình bày m t chể ộ ủ
tr ng ho c công b k t qu m t s nghi p.ươ ặ ố ế ả ộ ự ệ
- GV? Nhan đ bài Bình Ngô đ i cáo có ý nghĩaề ạ
gì? (Báo cáo k t qu vi c d p xong gi c Ngô)ế ả ệ ẹ ặ
- GV? T Ngô là ch n c nào? ừ ỉ ướ (Chu Nguyên
Ch ng kh i nghi p đ t Ngô, x ng là Ngôươ ở ệ ở ấ ư
v ng, sau là Minh Thành T . Do đó t Ngôươ ổ ừ
dùng đ ch nhà Minh (Trung Qu c x a).ể ỉ ố ư
- H ng d n HS đ c, chú ý gi ng đi u trangướ ẫ ọ ọ ệ
tr ng, hào hùng, t hào; chú ý tính ch t cânọ ự ấ
x ng, nh p nhàng c a câu văn bi n ng u. ứ ị ủ ề ẫ GV
đ c m u và g i HS đ c.ọ ẫ ọ ọ
- GV? Ph ng th c bi u đ t c a văn b n là gì?ươ ứ ể ạ ủ ả
Vì sao đây là VB ngh lu n? ị ậ (Dùng lí l , d nẽ ẫ
ch ng đ làm rõ nguyên lí nhân nghĩa và chânứ ể
lí v s t n t i đ c l p ch quy n c a dân t cề ự ồ ạ ộ ậ ủ ề ủ ộ
ta.)
- GV? V trí đo n trích trong bài Bình Ngô đ iị ạ ạ
cáo? (Ph n đ u bài Bình Ngô đ i cáo).ầ ầ ạ
- GV? Đo n trích có ý nghĩa nêu ti n đ choạ ề ề
toàn bài cáo, t t c n i dung đ c phát tri n vấ ả ộ ượ ể ề
sau đ u xoay quanh ti n đ đó. Theo em, khiề ề ề
nêu ti n đ , tác gi đã kh ng đ nh nh ng chânề ề ả ẳ ị ữ
lí nào? (Nêu lu n đ chính nghĩa v i hai n iậ ề ớ ộ
dung chính: Nguyên lí nhân nghĩa và chân lí
v s t n t i đ c l p chề ự ồ ạ ộ ậ ủ quy n c a dân t cề ủ ộ
ta.)
- GV? Xác đ nh b c c c a bài ng v i hai n iị ố ụ ủ ứ ớ ộ
dung v a nêu? ừ
- GV chuy n ý:ể …
* Ho t đ ng 2ạ ộ : HD đ c - phân tích VB theoọ
b c c (24’)ố ụ :
- HS đ c 2 câu đ u.ọ ầ
- GV? T t ng nhân nghĩa g m nh ng n iư ưở ồ ữ ộ
dung nào? (Yên dân, tr b o.)ừ ạ
- GV? Em hi u “yên dân” nghĩa là gì? Tr b oể ừ ạ
là di t tr nh ng th l c nào?ệ ừ ữ ế ự
- GV? Cu c kháng chi n ch ng gi c Minh c aộ ế ố ặ ủ
nhân dân ta là cu c kháng chi n mang tính ch tộ ế ấ
NTN? (Chính nghĩa).
- GV? T t ng nhân nghĩa: Yên dân c a ta đãư ưở ủ
có t khi nào? ừ(T xa x a – Gv l y d n ch ngừ ư ấ ẫ ứ
2. Đ c văn b n: ọ ả
3. Ph ng th c bi u đ tươ ứ ể ạ : ï Nghị
lu n + t s , bi u c m.ậ ự ự ể ả
4. B c c:ố ụ 2 ph n, 2 n i dung.ầ ộ
- M bài: ởHai câu đ uầ: Nêu nguyên lí
nhân nghĩa.
- Đo n còn l i: Kh ng đ nh chạ ạ ẳ ị ủ
quy n, đ c l p dân t c ta.ề ộ ậ ộ
II. Đ c - Tìm hi u VB: ọ ể
1. T t ng nhân nghĩa c aư ưở ủ
cu c kháng chi n:ộ ế
- Yên dân: Lo cho dân có cu c s ngộ ố
yên lành, m no.ấ
- Tr b o: Đánh đu i gi c Minh tànừ ạ ổ ặ
b o đ b o v cu c s ng c a nhânạ ể ả ệ ộ ố ủ
dân -> Cu c chi n tranh chính nghĩa,ộ ế
h p lòng dân.ợ
=> T t ng l y dân làm g c ->ư ưở ấ ố
Ti n b .ế ộ
2. Kh ng đ nh ch quy n, đ cẳ ị ủ ề ộ
l p dân t c:ậ ộ
* Căn c đ xác đ nh ch quy n,ứ ể ị ủ ề
đ c l p dân t c ta:ộ ậ ộ
- N n văn hi n v n có t lâu đ iề ế ố ừ ờ
(Văn hóa riêng).
- Lãnh th riêng.ổ
- Phong t c tâïp quán riêng.ụ
- L ch s riêng.ị ử
- Anh hùng hào ki t đ i nào cũng có.ệ ờ
- L ch s còn ghi rõ s th t b i th mị ử ự ấ ạ ả
h i c a các th l c xâm l c n cạ ủ ế ự ượ ướ
ta.
-> S th t khách quan không thự ậ ể
ch i cãi đ c.ố ượ
=> Các câu văn bi n ng u cùng cácề ẫ
phép so sánh ngang b ng -> Kh ngằ ẳ
đ nh n n đ c l p c a n c ta; đị ề ộ ậ ủ ướ ề
cao ý th c dân t c; t hào v truy nứ ộ ự ề ề
th ng v vang c a dân t c.ố ẻ ủ ộ
trong truy n Bánh ch ng, bánh gi y: “Dân cóệ ư ầ
no m ngai vàng m i v ng”).ấ ớ ữ
- GV? Ngày nay t t ng nhân nghĩa c a ta cònư ưở ủ
giá tr không? ị(Còn nguyên giá tr – D nị ẫ
ch ng).ứ
- GV chuy n ýể – Cho HS đ c đo n còn l i.ọ ạ ạ
- GV? Đ kh ng đ nh ch quy n c a dân t cể ẳ ị ủ ề ủ ộ
ta, Nguy n Trãi đã nêu ra nh ng căn c c b nễ ữ ứ ơ ả
nào?
- GV? Có ý ki n cho r ng ý th c dân t c ế ằ ứ ộ ở
đo n trích này là s ti p n i và phát tri n ýạ ự ế ố ể
th c dân t c bài th ứ ộ ở ơ Sông núi n c Namướ đã
h c l p 7. Em hãy ch ra nh ng y u t nàoọ ở ớ ỉ ữ ế ố
đ c nói t i trong Sông núi n c Nam, nh ngượ ớ ướ ữ
y u t nào đ c b sung trong VB này ế ố ượ ổ (Th oả
lu n nhóm)ậ?
=> Bài Sông núi n c Nam m i xác đ nh đ cướ ớ ị ượ
hai y u t là ế ố lãnh thổ và chủ quy n;ề còn bàiở
này, ba y u t n a đ c b sung là ế ố ữ ượ ổ n n vănề
hóa, phong t c t p quán, l ch s .ụ ậ ị ử
- GV? Các căn c nêu ra trong bài này có ýứ
nghĩa gì? (Kh ng đ nh n n đ c l p c a n cẳ ị ề ộ ậ ủ ướ
ta; đ cao ý th c dân t c; t hào v truy nề ứ ộ ự ề ề
th ng v vang c a dân t c.) -> ố ẻ ủ ộ Liên h tệ ư
t ng đ c l p dân t c c a Bác H - Khôngưở ộ ậ ộ ủ ồ
có gì quý h n đ c l p, t do. ơ ộ ậ ự
- GV? Vì sao các căn c nêu ra có tính thuy tứ ế
ph c cao? ụ(Tính khách quan, s th t l ch sự ậ ị ử
không th ch i cãi đ c).ể ố ượ
- GV? Nh ng t ng mà tác gi dùng: ữ ừ ữ ả Từ
tr c, v nướ ố x ng, đã lâu, đã chia,cũng khác,…ư
Nguyên văn: Duy ngã, th c vi, kí thù, di c d ,ự ệ ị
…đã th hi n đ c tính ch tể ệ ượ ấ gì? (Th hi nể ệ
tính ch t hi n nhiên v n có lâu đ i c a n cấ ể ố ờ ủ ướ
Đ i Vi t đ c l p, t ch ).ạ ệ ộ ậ ự ủ
- GV? Các câu văn bi n ng u cùng các phép soề ẫ
sánh ngang b ng (So sánh ta v i Trung Qu cằ ớ ố
c ) có ý nghĩa gì? ổ
- > (T o s uy n chuy n, nh p nhàng cho câuạ ự ể ể ị
văn, đ ng th i th hi n s ngang b ng v iồ ờ ể ệ ự ằ ớ
ph ng B c).ươ ắ
- GV? Qua đo n văn này, t t ng, tình c mạ ư ưở ả
c a Nguy n Trãi b c l NTN? ủ ễ ộ ộ
* Ho t đ ng 3ạ ộ : T ng k t luy n t p (10’)ổ ế ệ ậ :
M c tiêuụ: HS n m đ c nh ng nét chính vắ ượ ữ ề
n i dung, NT c a VB. Trình bày đ c nh ngộ ủ ượ ữ
III . T ng k t: ổ ế
1. N i dung: ộ
2. Ngh thu t:ệ ậ
suy nghĩ, c m nh n c a mình v VB.ả ậ ủ ề
- GV? Cáo là th văn NTN?ể
- GV? Nét đ c s c ngh thu t c a VB là gì?ặ ắ ệ ậ ủ
(L p lu n ch t ch , ch ng c hùng h n; cácậ ậ ặ ẽ ứ ứ ồ
câu văn bi n ng u cùng các phép so sánhề ẫ
ngang b ng).ằ
- GV? Qua bài h c, em rút ra đ c nh ng n iọ ượ ữ ộ
dung c b n nào ?ơ ả
- HS đ c ghi nhọ ớ; GV ch t ý.ố
- H ng d n HS làm BTướ ẫ luy n t pệ ậ : Th oả
lu n nhómậ:
BT 1: Cho HS gi i quy t câu h i 5 – Đ cả ế ỏ ọ
hi u VB. ể
- GV ch t ý:ố S thuy t ph c c a văn chínhự ế ụ ủ
lu n Nguy n Trãi là ch k t h p gi a lí l vàậ ễ ở ỗ ế ợ ữ ẽ
th c ti n.ự ễ
+ Lí l : Nêu nguyên lí nhân nghĩa, nêu chân líẽ
khách quan.
+ Th c ti nự ễ : L y d n ch ng t th c t l chấ ẫ ứ ừ ự ế ị
s đ làm sáng t s c m nh c a nguyên líử ể ỏ ứ ạ ủ
chính nghĩa, c a đ c l p dân t c.ủ ộ ậ ộ
BT 2: Cho HS gi i quy t câu h i 6 ph n Đ cả ế ỏ ầ ọ
hi u VB. (Trang 95 – SGV).ể
=> * Ghi nh :ớ (SGK-Trang 69).
IV . Luy n t p:ệ ậ
thông tin tài liệu
NGỮ VĂN : ĐỌC HIỂU VĂN BẢN NƯỚC ĐẠI VIỆT TA Tư tưởng nhân nghĩa của cuộc kháng chiến: - Yên dân: Lo cho dân có cuộc sống yên lành, ấm no. - Trừ bạo: Đánh đuổi giặc Minh tàn bạo để bảo vệ cuộc sống của nhân dân -> Cuộc chiến tranh chính nghĩa, hợp lòng dân. => Tư tưởng lấy dân làm gốc -> Tiến bộ. 2. Khẳng định chủ quyền, độc lập dân tộc: * Căn cứ để xác định chủ quyền, độc lập dân tộc ta: - Nền văn hiến vốn có từ lâu đời (Văn hóa riêng).
Mở rộng để xem thêm
xem nhiều trong tuần
yêu cầu tài liệu
Giúp bạn tìm tài liệu chưa có

LÝ THUYẾT TOÁN


×