DANH MỤC TÀI LIỆU
Các hình thức của bảo đảm tiền vay tại các ngân hàng
1
Các hình th c c a b o đ m ti n vayứ ủ ả ả ề
B lu t Dộ ậ ân s năm 2005 quy đ nh cự ị ác bi n phệáp b o đ m th c hi n nghĩa v ả ả ự ệ ụ
dân s bao g m: C m c tự ồ ầ ố ài s n, th ch p tả ế ấ ài s n, đ t c c, kả ặ ọ ý cưc, kợý qu , ỹ
b o lảãnh, tín ch p (Đi u 318). Đấ ề ây là nh ng bi n phữ ệ áp b o đ m th c hi n nghĩaả ả ự ệ
v trong m i lĩnh v c mụ ọ ự à pháp lu t Vi t Nam quy đ nh, nh ng trong ho t đ ng ậ ệ ị ư ạ ộ
ngân hàng, các bi n phệáp b o đ m ngả ả ân hàng thưng ờáp d ng đụó là c m c tầ ố ài
s n, th ch p tả ế ấ ài s n, b o lả ả ãnh, tín ch p. Theo đi u 3 ngh đ nh 178/1999/NĐ-ấ ề ị ị
CP quy đ nh cịác bi n phệáp b o đ m ti n vay c a TCTD bao g m:ả ả ề ủ ồ
– Bi n phệáp b o đ m ti n vay b ng tả ả ề ằ ài s n:ả
+ C m c , th ch p b ng tầ ố ế ấ ằ ài s n c a khả ủ ách hàng vay.
+ B o lảãnh b ng tằài s n c a bả ủ ên th ba.ứ
+ B o đ m b ng tả ả ằ ài s n hảình thành t v n vay.ừ ố
– Bi n phệáp b o đ m ti n vay trong tr ng h p cho vay khả ả ề ườ ợ ông có b o đ m ả ả
b ng tằài s n.ả
+ T ch c tổ ứ ín d ng ch đ ng l a ch n khụ ủ ộ ự ọ ách hàng vay đ cho vay khểông có b o ả
đ m b ng tả ằ ài s n.ả
+ T ch c tổ ứ ín d ng nhụà nưc đ c cho vay khớ ượ ông có b o đ m b ng tả ả ằ ài s n theoả
ch đ nh c a Chỉ ị ủ ính ph .ủ
+ T ch c tổ ứ ín d ng cho cụá nhân h gia độình nghèo vay có b o lảãnh b ng tằín ch pấ
c a t ch c đoủ ổ ứ àn th chểính tr xịã h i.ộ
Nh v y, theo quy đ nh TCTD cư ậ ị ó th ểáp d ng r t nhi u cụ ấ ề ác bi n phệáp b o đ m ả ả
ti n vay. Tuy nhiềên, vi c ệáp d ng bi n phụ ệ áp nào đ i v i m i kho n vay l i ph ố ớ ỗ ả ạ ụ
thu c vộào các y u t nh kinh nghi m c a TCTD trong vi c đế ố ư ệ ủ ệ ánh giá r i ro đ i ủ ố
v i kho n vay vớ ả à đánh giá tài s n b o đ m, kh năng tr n c a khả ả ả ả ả ợ ủ ách hàng…
T t c cấ ả ác bi n phệáp b o đ m đ u cả ả ề ó ý nghĩa n u nếó d n đ n h qu lẫ ế ệ ả à khách
hàng tr n đ y đ đả ợ ầ ủ úng h n theo nh cam k t trong h p đ ng tạ ư ế ợ ồ ín d ng, h p ụ ợ
đ ng b o đ m ti n vay.ồ ả ả ề
2
1.Các bi n phệáp cho vay có b o đ m b ng tả ả ằ ài s n.ả
B o đ m ti n vay b ng tả ả ề ằ ài s n lảà hình th c b o đ m mứ ả ả à ngân hàng áp d ng đ i ụ ố
v i khớách hàng vay v n, trong đốó ngân hàng đóng vai trò ch n đ c h ng ủ ợ ượ ưở
m t s quy n h n nh t đ nh đ i v i tộ ố ề ạ ấ ị ố ớ ài s n c a khả ủ ách hàng là con n . Nh v y, ợ ư ậ
vi c b o đ m ti n vay b ng tệ ả ả ề ằ ài s n giảúp cho ngân hàng tránh đưc r i ro m t ợ ủ ấ
hoàn toàn v n, đ ng th i đem l i cho ngố ồ ờ ạ ân hàng quy n u tiề ư ên khi phát m i tạài
s n so v i cả ớ ác ch n khủ ợ ác c a khủách hàng n u khếách hàng vay không có kh ả
năng tr đ c cả ượ ác kho n n đả ợ ã vay. Th c ti n cho th y, khự ễ ấ ông ph i b t kỳ tả ấ ài
s n nảào cũng có th dểùng làm b o đ m ti n vay đ c ngả ả ề ượ ân hàng ch p nh n. ấ ậ
Theo pháp lu t v b o đ m ti n vay, tậ ề ả ả ề ài s n dảùng đ b o đ m ti n vay ph i để ả ả ề ả áp
ng đ b n đi u ki n sau:ứ ủ ố ề ệ
Thu c quy n s h u, quy n qu n lộ ề ở ữ ề ả ý, s d ng c a khử ụ ủ ách hàng vay ho c bặên b oả
lãnh.
Đ ch ng minh đ c đi u ki n nể ứ ượ ề ệ ày, khách hàng vay ho c bặên b o lảãnh ph i ả
xu t trấình Gi y ch ng nh n s h u, quy n qu n lấ ứ ậ ở ữ ề ả ý s d ng tử ụ ài s n. Tr ng h pả ườ ợ
th ch p quy n s dế ấ ề ử ùng đ t, khấách hàng vay ho c bặên b o lảãnh ph i cảó gi y ấ
ch ng nh n quy n s d ng đ t vứ ậ ề ử ụ ấ à đưc th ch p theo quy đ nh c a phợ ế ấ ị ủ áp lu t ậ
v đ t đai. Đ i v i tề ấ ố ớ ài s n mảà Nhà nưc giao cho doanh nghi p nhớ ệ à nưc qu n ớ ả
lý, s d ng, doanh nghi p ph i ch ng minh đ c quy n đ c c m c th ch p ử ụ ệ ả ứ ượ ề ượ ầ ố ế ấ
ho c b o lặ ả ãnh tài s n đảó.
Thu c tộài s n đ c phả ượ ép giao d ch.ị
Tài s n đ c phả ượ ép giao d ch đ c hi u lị ượ ề à các tài s n mảà pháp lu t cho phậép
ho c khặông c m mua, bấán, t ng, cho, chuy n nh ng, chuy n đ i, c m c th ặ ể ượ ể ổ ầ ố ế
ch p, b o lấ ả ãnh và các giao d ch khịác.
Không có tranh ch p t i th i đi m kấ ạ ờ ể ý h p đ ng b o đ m.ợ ồ ả ả
Ngân hàng yêu c u khầách hàng vay, bên b o lảãnh cam k t b ng văn b n v vi c ế ằ ả ề ệ
tài s n khảông có tranh ch p v quy n s h u ho c quy n s d ng, qu n lấ ề ề ở ữ ặ ề ử ụ ả ý tài
s n đảó và ph i ch u trả ị ách nhi m tr c phệ ướ áp lu t v cam k t c a mậ ề ế ủ ình.
Ph i mua b o hi m n u phả ả ể ế áp lu t cậó quy đ nh.ị
3
Đ i v i cố ớ ác tài s n mảà pháp lu t quy đ nh ph i mua b o hi m, thậ ị ả ả ể ì TCTD yêu
c u khầách hàng xu t trấình h p đ ng mua b o hi m trong th i h n b o hi m.ợ ồ ả ể ờ ạ ả ể
v Theo ngh đ nh 178/1999/NĐ-CP v b o đ m ti n vay, cị ị ề ả ả ề ó các hình th c b o ứ ả
đ m ti n vay b ng tả ề ằ ài s n d i đả ướ ây.
1.1 B o đ m b ng tả ả ằ ài s n c m c .ả ầ ố
a. Khái ni m c m c .ệ ầ ố
Theo B lu t Dộ ậ ân s Vi t Nam ban hự ệ ành ngày 14/6/2005 (sau đây g i t t lọ ắ à b ộ
lu t Dậân s năm 2005), đi u 326 đ nh nghĩa: “c m c lự ề ị ầ ố à vi c m t bệ ộ ên (sau đây
g i lọà bên c m c ) giao tầ ố ài s n thu c quy n s h u c a mả ộ ề ở ữ ủ ình cho bên kia (sau
đây g i lọà bên nh n c m c ) đ b o đ m th c hi n nghĩa v dậ ầ ố ể ả ả ự ệ ụ ân s ”. Nh v y, ự ư ậ
b n ch t c a c m c lả ấ ủ ầ ố à m t bi n phộ ệ áp b o đ m th c hi n nghĩa v dả ả ự ệ ụ ân s . ự
Theo đó trong quan h tệín d ng ngụân hàng, c m c tầ ố ài s n đ c hi u lả ượ ể à vi c ệ
khách hàng (bên vay v n) dốùng tài s n thu c s h u c a mả ộ ở ữ ủ ình giao cho t ch c ổ ứ
tín d ng (bụên cho vay) đ đ m b o th c hi n nghĩa v tr n .ể ả ả ự ệ ụ ả ợ
b.Đ i t ng c a c m c .ố ượ ủ ầ ố
Tr c đướ ây, trên c sơ c a B lu t Dở ủ ộ ậ ân s năm 1995, t i đi u 2 c a Quy ch thự ạ ề ủ ế ế
ch p, c m c tấ ầ ố ài s n vảà b o lảãnh vay v n ngốân hàng ban hành kèm theo quy t ế
đ nh s 217/QĐ-NHNN c a th ng đ c NHNN Vi t Nam ngị ố ủ ố ố ệ ày 17/8/1996 quy
đ nh: “c m c tị ầ ố ài s n vay v n ngả ố ân hàng là vi c bệên vay v n cốó nghĩa v giao ụ
tài s n lảà đ ng s n thu c s h u c a mộ ả ộ ở ữ ủ ình cho TCTD đ b o đ m th c hi n ể ả ả ự ệ
nghĩa v tr n bao g m n g c, lụ ả ợ ồ ợ ố ãi và ti n n p ph t n u cề ộ ạ ế ó, n u tếài s n mảà
pháp lu t quy đ nh ph i đăng kậ ị ả ý quy n s h u thề ở ữ ì các bên có th th a thu n bể ỏ ậ ên
c m c v n gi tầ ố ẫ ữ ài s n c m c vả ầ ố à giao b n g c gi y t quy n s h u cho bả ố ấ ờ ề ở ữ ên
nh n c m c gi ”. Theo đậ ầ ố ữ ó, đ i t ng c a c m c ch cố ượ ủ ầ ố ỉ ó th lểà đ ng s n, m ộ ả ở
r ng h n so v i cộ ơ ớ ác quy đ nh tr c đị ướ ây là quy n tềài s n (tr quy n s d ng đ t ả ừ ề ử ụ ấ
là đ i t ng c a th ch p). Nh ng đi u 15 ngh đ nh 165/1999/ NĐ-CP v giao ố ượ ủ ế ấ ư ề ị ị ề
d ch b o đ m l i cho phị ả ả ạ ép bên c m c cầ ố ó th đ c gi cể ượ ữ ác tài s n khảông ph i ả
đăng ký quy n s h u. Nh v y cề ở ữ ư ậ ùng m t v n đ văn b n d i lu t l i mộ ấ ề ả ướ ậ ạ âu
thu n v i văn b n lu t, do đẫ ớ ả ậ ó gây r t nhi u khấ ề ó khăn cho ngân hàng và khách
hàng khi th c hi n vi c vay v n cự ệ ệ ố ó tài s n c m c . S ra đ i c a B lu t Dả ầ ố ự ờ ủ ộ ậ ân
4
s năm 2005, đựã tháo g đ c v ng m c trỡ ượ ướ ắ ên đ t o đi u ki n cho cể ạ ề ệ ác t ổ
ch c, h gia đứ ộ ình, cá nhân vay v n ngốân hàng phát tri n s n xu t. B lu t Dể ả ấ ộ ậ ân
s năm 2005 đựã không đ nh nghĩa b t đ ng s n nh B lu t Dị ấ ộ ả ư ộ ậ ân s năm 1995 ự
mà quy đ nh mang tịính li t kệê, theo đó xác đ nh m t s tị ộ ố ài s n lảà b t đ ng s n ấ ộ ả
(nh nhưà , cởông trình xây d ng, đ t đai..) vự ấ à dùng ph ng pháp loươ i tr đ đ nhạ ừ ể ị
nghĩa đ ng s n. Đ ng th i phộ ả ồ ờ ân bi t tệài s n c m c v i tả ầ ố ớ ài s n th ch p b ng ả ế ấ ằ
tiêu chí d ch chuy n ho c khị ể ặ ông d ch chuy n tị ể ài s n t bả ừ ên có nghĩa v sang bụên
có quy n khi bềên có nghĩa v dụùng tài s n đảó đ c m c , th ch p; ch khể ầ ố ế ấ ứ ông
phân bi t b ng đ ng s n hay b t đ ng s n nh quy đ nh c a B lu t Dệ ằ ộ ả ấ ộ ả ư ị ủ ộ ậ ân s ự
năm 1995.
Tài s n c m c , theo thả ầ ố ông t sư 07/2003/TT-NHNN c a NHNN Vi t Nam ngố ủ ệ ày
19/5/2003 v h ng d n m t s quy đ nh v b o đ m ti n vay c a cề ướ ẫ ộ ố ị ề ả ả ề ủ ác TCTD
bao g m:ồ
Máy móc thi t b , ph ng ti n v n t i, nguyế ị ươ ệ ậ ả ên li u, nhiệên li u, v t li u, hệ ậ ệ àng
tiêu dùng, kim khí quý, đá quý, và các v t li u cậ ệ ó giá tr khịác.
Ngo i t b ng ti n m t, s d trạ ệ ằ ề ặ ố ư ên tài kho n ti n g i t i t ch c cung ng d chả ề ử ạ ổ ứ ứ ị
v thanh toụán b n ti n Vi t Nam vằ ề ệ à ngo i t .ạ ệ
Trái phi u, c phi u, tế ổ ế ín phi u, kỳ phi u, ch ng ch ti n g i, s ti t ki m, ế ế ứ ỉ ề ử ổ ế ệ
th ng phi u, cươ ế ác gi y t tr giấ ờ ị á đưc b ng ti n. Riợ ằ ề êng đ i v i c phi u c a ố ớ ổ ế ủ
TCTD phát hành, khách hàng vay không đưc c m c chợ ầ ố ở ính TCTD đó.
Quy n đềòi tài s n phảát sinh t quy n từ ề ác gi , quy n s h u cả ề ở ữ ông nghi p, quy n ệ ề
đòi n , quy n đ c nh n sợ ề ượ ậ ó ti n b o hi m, cề ả ể ác quy n tềài s n khảác phát sinh t ừ
h p đ ng ho c t cợ ồ ặ ừ ác căn c phứáp lý khác.
Quy n đ i v i ph n v n gề ố ớ ầ ố óp trong doanh nghi p, k c trong doanh nghi p cệ ể ả ệ ó
v n đ u t n c ngoố ầ ư ướ ài.
Quy n khai thềác tài nguyên thiên nhiên theo quy đ nh c a phị ủ áp lu t.ậ
Tàu bi n theo quy đ nh c a B lu t Hể ị ủ ộ ậ àng h i Vi t Nam, tả ệ àu bay theo quy đ nh ị
c a B lu t Hủ ộ ậ àng không dân d ng Vi t Nam trong tr ng h p đ c c m c .ụ ệ ườ ợ ượ ầ ố
Tài s n hảình thành trong t ng lai là đươ ng s n hộ ả ình thành sau th i đi m kờ ể ý k t ế
giao d ch c m c vị ầ ố à s thu c quy n s h u c a bẽ ộ ề ở ữ ủ ên c m c nh hoa l i, l i ầ ố ư ợ ợ
5
t c, tứài s n hảình thành t v n vay, cừ ố ác đ ng s n khộ ả ác mà bên c m c cầ ố ó quy n ề
nh n.ậ
Các tài s n khảác theo quy đ nh c a phị ủ áp lu t.ậ
L i t c vợ ứ à các quy n phềát sinh t từài s n c m c cũng thu c tả ầ ố ộ ài s n c m c , ả ầ ố
n u cếác bên có th a thu n ho c phỏ ậ ặ áp lu t cậó quy đ nh; tr ng h p tị ườ ợ ài s n c m ả ầ
c đ c b o hi m thố ượ ả ể ì kho n ti n b o hi m cũng thu c tả ề ả ể ộ ài s n c m c .ả ầ ố
c.Ch th trong quan h c m c .ủ ể ệ ầ ố
Ch th trong quan h c m c lủ ể ệ ầ ố à ch th c a quan h tủ ể ủ ệ ín d ng. Quan h c m ụ ệ ầ
c cốó th coi lểà quan h ph , hệ ụ ình thành khi phát sinh quan h tệín d ng. Theo ụ
thông t sư 07/2003/TT-NHNN vốà Đi u 1.4 c a ngh đ nh 85/2002/NĐ-CP c a ề ủ ị ị ủ
chính ph ngủày 25/10/2002 v s a đ i b sung m t s đi u c a ngh đ nh s ề ử ổ ổ ộ ố ề ủ ị ị ố
178/1999/NĐ-CP v b o đ m ti n vay c a cề ả ả ề ủ ác TCTD (sau đây g i t t lọ ắ à ngh ị
đ nh s 85/2002/NĐ-CP) quy đ nh ch th tham gia vị ố ị ủ ể ào quan h c m c g m:ệ ầ ố ồ
– Bên c m c (bầ ố ên ph i dảùng tài s n c a mả ủ ình giao cho bên nh n c m c đ ậ ầ ố ể
đ m b o th c hi n nghĩa v tr n ) lả ả ự ệ ụ ả ợ à khách hàng vay v n bao g m cố ồ ác cá nhân,
h gia độình, t h p tổ ợ ác, doanh nghi p t nhệ ư ân, công ty h p danh, phợáp nhân Vi t ệ
Nam và cá nhân, pháp nhân nưc ngoớài có đ đi u ki n vay v n t i TCTD theo ủ ề ệ ố ạ
quy đ nh c a Ngị ủ ân hàng Nhà nưc Vi t Nam.ớ ệ
– Bên nh n c m c lậ ầ ố à các TCTD bao g m TCTD Nhồà nưc, TCTD c ph n, ớ ổ ầ
TCTD h p tợác (ngân hàng h p tợác, qu tỹín d ng nhụân dân, h p tợác xã tín d ng), ụ
TCTD liên doanh, chi nhánh ngân hàng nưc ngoớài ho t đ ng tai Vi t Nam, ạ ộ ệ
TCTD phi ngân hàng 100% v n n c ngoố ướ ài t i Vi t Nam.ạ ệ
d.N i dung c a quan h c m c .ộ ủ ệ ầ ố
N i dung c a quan h c m c trong lĩnh v c tộ ủ ệ ầ ố ự ín d ng ngụân hàng, là vi c bệên
c m c (bầ ố ên đi vay) giao tài s n thu c s h u c a mả ộ ở ữ ủ ình cho bên nh n c m c ậ ầ ố
(TCTD cho vay) đ đ m b o th c hi n nghĩa v tr n . Trong b t kỳ m i quan ể ả ả ự ệ ụ ả ợ ấ ố
h nệào các bên cũng có quy n vềà nghĩa v nh t đ nh. Theo B lu t Dụ ấ ị ộ ậ ân s năm ự
2005 và thông t sư 07/2003/TT-NHNN, cốác ch th trong quan h c m c củ ể ệ ầ ố ó
các quy n vềà nghĩa v sau:ụ
* Quy n c a khề ủ ách hàng vay v n (Đi u 331, B lu t Dố ề ộ ậ ân s năm 2005):ự
6
– Yêu c u TCTD (bầên nh n c m c ) đậ ầ ố ình ch vi c s d ng tỉ ệ ử ụ ài s n c m c , n u ả ầ ố ế
do s d ng mử ụ à tài s n c m c cả ầ ố ó nguy c bơ m t giị ấ á tr ho c gi m sị ặ ả út giá tr .ị
– Đ c bượ án tài s n c m c n u đ c TCTD đ ng ả ầ ố ế ượ ồ ý.
– Đưc thay th tợ ế ài s n c m c b ng m t tả ầ ố ằ ộ ài s n khảác n u cếó th a thu n v i ỏ ậ ớ
TCTD.
– Yêu c u TCTD gi tầ ữ ài s n c m c tr l i tả ầ ố ả ạ ài s n c m c khi nghĩa v đ c ả ầ ố ụ ượ
b o đ m b ng c m c ch m d t.ả ả ằ ầ ố ấ ứ
- Yêu c u bầên nh n c m c b i th ng thi t h i x y ra đ i v i tậ ầ ố ồ ườ ệ ạ ả ố ớ ài s n c m c .ả ầ ố
* Nghĩa v c a khụ ủ ách hàng vay (Đi u 330, B lu t Dề ộ ậ ân s năm 2005):ự
- Giao tài s n c m c cho TCTD theo đả ầ ố úng th a thu n.ỏ ậ
-Báo cho TCTD v quy n c a ng i th ba đ i v i tề ề ủ ườ ứ ố ớ ài s n c m c n u cả ầ ố ế ó,
trong trưng h p khờ ợ ông thông báo thì TCTD có quy n h y h p đ ng c m c tề ủ ợ ồ ầ ố ài
s n vảà yêu c u b i th ng thi t h i ho c duy trầ ồ ườ ệ ạ ặ ì h p đ ng vợ ồ à ch p nh n quy n ấ ậ ề
c a ng i th ba đ i v i tủ ườ ứ ố ớ ài s n c m c .ả ầ ố
– Thanh toán cho TCTD bi t chi phếí h p lợý đ b o qu n, gi gể ả ả ữ ìn tài s n c m c ,ả ầ ố
tr tr ng h p cừ ườ ợ ó th a thu n khỏ ậ ác.
* Quy n c a t ch c tề ủ ổ ứ ín d ng (Đi u 333, B lu t Dụ ề ộ ậ ân s năm 2005):ự
– Đ c yượ êu c u ng i chi m h u, s d ng trầ ườ ế ữ ử ụ ái pháp lu t tậài s n c m c tr l iả ầ ố ả ạ
tài s n đảó.
– Đưc khai thợác công d ng tụài s n c m c vả ầ ố à hưng hoa l i, l i t c t tở ợ ợ ứ ừ ài s n ả
c m c , n u cầ ố ế ác bên có th a thu n.ỏ ậ
– Yêu c u x lầ ử ý tài s n c m c theo ph ng th c đả ầ ố ươ ứ ã th a thu n ho c theo quy ỏ ậ ặ
đ nh c a phị ủ áp lu t đ th c hi n nghĩa v .ậ ể ự ệ ụ
– TCTD đ c thanh toượ án chi phí h p lợý b o qu n tả ả ài s n c m c khi tr l i tả ầ ố ả ạ ài
s n cho khảách hàng vay.
thông tin tài liệu
Các hình thức của bảo đảm tiền vay Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự bao gồm: Cầm cố tài sản, thế chấp tài sản, đặt cọc, ký cược, ký quỹ, bảo lãnh, tín chấp (Điều 318). Đây là những biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong mọi lĩnh vực mà pháp luật Việt Nam quy định, nhưng trong hoạt động ngân hàng, các biện pháp bảo đảm ngân hàng thường áp dụng đó là cầm cố tài sản, thế chấp tài sản, bảo lãnh, tín chấp. Theo điều 3 nghị định 178/1999/NĐ-CP quy định các biện pháp bảo đảm tiền vay của TCTD bao gồm:
Mở rộng để xem thêm
xem nhiều trong tuần
yêu cầu tài liệu
Giúp bạn tìm tài liệu chưa có

LÝ THUYẾT TOÁN


×